محمد رضا واليزاده معجزى
95
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
خان از هول جان خود مىدويد ، هردو او را از پشت هدف كردند و او هم به زمين افتاده ، فوت كرد . بعضى مىگويند : " برادر ديگر آقا رضا خان كه اسماعيل خان نام داشت شرف خان را كشته است . " وقتى كه ايلدرم ميرزا اين خبر را شنيد ، بىنهايت خشمگين شد و چون هم او و هم احتشام الدوله به محمد عالى خان علاقهمند بودند ، مرتبا به نصير خان ناسزا گفته و مرتبا مىپرسيد : " بگو بدانم محمد عالى خان مرا چگونه كشتهايد ؟ " نصير خان گفت : " من يك نفر محبوسم و ارتباطى با خارج ندارم و نمىدانم چرا آنها را كشتهاند . » در همين اوقات خانلر ميرزا احتشام الدوله كه به خوزستان رفته بود ، به منطقه بالا گريوه وارد شده و ايلدرم ميرزا ما وقع را به او گزارش داد . احتشام الدوله فوق العاده عصبانى شد و نصير خان را در موقف تحقيق قرار داد و بعد از چند فقره سئوال و جواب احتشام الدوله كه با اردويش در جايدر بود ، دستور داد در پلدختر دارى برافراشتند و طناب در گردن نصير خان انداخته بالا كشيدند . چون نصير خان فوق العاده رشيد و تنومند بود طناب پاره شد و بر زمين افتاد . نظر بر اينكه در آن زمان رسم بر اين بود كه اگر طناب گناهكارى يكى دوبار پاره مىشد ، او را مىبخشيدند . لذا احتشام الدوله به ملاحظه اينكه مبادا طناب مجددا پاره شود و موجب خلاصى نصير خان گردد ، دستور داد مير غضب با تخماق آهنين بر فرق او كوبيد و مغزش را متلاشى ساخت . چنانكه سابقا اشاره كردهايم نصير خان جودكى يكى از مردان رشيد و لايق لرستان بوده و در بسيارى از صفات خوب نظير نداشته ، ولى اسباب كار طورى فراهم آمد كه او در نظر دولت آن زمان شايسته و سزاوار چوبه دار گردد . نظرى به سوانح ايام حكومت احتشام الدوله و ايلدرم ميرزا در لرستان خانلر ميرزا احتشام الدوله والى لرستان و بروجرد و خوزستان و بختيارى و ايلدرم ميرزا حاكم لرستان ، از حكام ظالم و بىرحم عصر قاجاريه بودهاند . چنانكه مىدانيم ، اين شاهزاده در طليعه سلطنت ناصر الدين شاه كه لرستان دچار هرجومرج بوده ، مأمور تمشيت اين سامان گرديد و خوانين مهم لرستان را مانند حسين على خان سركرده ايل بيرانوند ، نصر اللّه خان سركرده باجولوند « 1 » و نصير خان سركرده طوايف بالا گريوه را اعدام نمود و به خيال خودش عينا
--> ( 1 ) . [ نصر اللّه خان دالوند به همراه قاسم خان قائد رحمت در قلعه دهكرد بروجرد دستگير شدند . قاسم خان اعدام شد و